Ginekologia i położnictwo
Ginekologia i położnictwo
Okulistyka
Okulistyka
Diabetologia
Diabetologia

Program badań prenatalnych

Celem diagnostyki prenatalnej jest wczesne stwierdzenie wady u dziecka na etapie rozwoju wewnątrzmacicznego co pozwala na wcześniejsze zaplanowanie porodu w ośrodku referencyjnym i dalszego leczenia po porodzie. W niektorych przypadkach wykrycie wady pozwala na interwencję jeszcze w łonie matki.

Podstawowe informacje o diagnostyce prenatalnej

Wraz z wiekiem matki rośnie ryzyko poronienia i wystąpienia wad genetycznych u potomstwa. Badanie prenatalne pozwala na określenie ryzyka najczęściej występujących wad genetycznych (trisomie 13 , 18 i 21 pary chromosomów) i oceną struktur anatomicznych płodu . W razie stwierdzenia podwyższonego ryzyka wady genetycznej lub wady proponujemy wykonanie badań inwazyjnych, które dają ostateczną informację czy występują zaburzenia kariotypu.
Polskie towarzystwo Ginekologów i Położników zaleca wykonanie tych badań u każdej pacjentki.

Badanie pierwszego trymestru

Pierwsze badanie ultrasonograficzne wykonywane pomiędzy 11 a 13 tyg+6 dni pozwala na określenie ryzyka wystąpienia jednej z najczęstszych trisomii z dokładnością około 75%. W trakcie badania ocenia się podstawowe markery wad (grubośc fałdu karkowego, częstość akcji serca i obecnośc kości nosowej) oraz ewentualnie markery dodatkowe ( przepływ przez przewód żylny DV , występowanie niedomykalności zastawki trójdzielnej). Uzupełnienie badania USG oznaczeniem stężenia białka PAPPA i wolnej jednostki betaHCG pozwala na zwiększenie czułości wykrywania najczęstszych trisomii do 95%. W trakcie badania USG oceniamy też budowę anatomiczną płodu: kształt czaszki, symetrię splotów naczyniowych , kręgosłup, położenie serca, częstość akcji serca, ciągłośc powłok brzusznych, kończyny górne i dolne, widocznośc i położenie żołądka i pęcherza moczowego . W czasie tego badania najdokładniej można też określić wiek ciąży i przypuszczalny termin porodu. Jest to szczególnie istotne w sytuacjach gdy niepewna jest data ostatniej miesiączki.

Badanie drugiego trymestru

Wykonywane jest pomiędzy 18 tygodniem a 22tyg + 6 dni . W trakcie badania ultrasonograficznego szczegółowo ocenia się struktury anatomicze płodu pod kątem występowania wad wrodzonych . Na podstawie pomiarów biometrycznych można określić przybliżony termin porodu i przybliżoną masę płodu. Pozwala to na wykrycie wczesnych zaburzeń wzrastania ( hypotrofii) . Oceniane jest też położenie łożyska, budowa pępowiny, ilość płynu owodniowego, Badanie 2 trymestru pozwala na wykrycie do 95% wad wrodzonych.

W drugim trymestrze można wykonać też biochemiczny test potrójny ( oznaczenie beta HCG, wolnego estriolu i alfafetoproteiny) co umożliwia ocenę ryzyka trisomii 21 pary chromosomów ( zespołu Downa). Test ten zalecany jest w sytuacji kiedy u pacjentki nie wykonano badania 1 trymestru

Badanie trzeciego trymestru

Celem tego badania , wykonywanego pomiędzy 28 a 32 tygodniem ciąży, jest ocena dobrostanu płodu i określenie jego rozwoju. Oceniana jest też budowa anatomiczna płodu, iloś wód i łożysko .Zaburzenia wzrostu płodu wskazywać mogą na patologię ciąży i wówczas pacjentka zostaje objęta wzmożonym nadzorem położniczym. Badanie to nie jest objęte refundacją w ramach programów profilaktycznych.

Nieinwazyjne testy oparte na wykrywaniu wolnego DNA płodowego

Badanie polega na pobraniu krwi matki po 10 tygodnia ciąży. Zaawansowanymi metodami genetycznymi bada się krążące wolne DNA płodowe i ocenia ryzyko wystąpienia najczęstszych trisomii. Wyniki są dostępne w przeciągu 10 dni . Badanie to testem przesiewowym oceniającym ryzyko wystąpienia wady. Cechuje się wysoką czułością i swoistością dla najczęstszych trisomii. Możliwa jest też dodatkowo ocena najczęstszych mikrodelecji . Test ten nie ocenia wad budowy płodu i nie zastępuje badania USG .

W ostatnich latach pojawiły się wysoce czułe testy przesiewowe oparte na wykrywaniu wolnego krążącego DNA płodowego. Należy mieć na uwadze, że nie sa to testy diagnostyczne a screeningowe . Stwierdzenie podwyższonego ryzyka wystąpienia wady genetycznej nadal wymaga dla potwierdzennia przeprowadzenia badania inwazyjnego i oznaczenia kariotypu.

Inwazyjne badania prenatalne

Amniopunkcja jest zabiegiem inwazyjnym polegającym na pobranie niewielkiej ilości płynu owodniowego. Pobiera się go za pomocą igły wbitej przez brzuch matki do macicy pod kontrolą usg. Płyn przesyłany jest do laboratorium genetycznego, gdzie wykonuje się oznaczenie kariotypu.

Ograniczenia diagnostyki prenatalnej

Należy mieć na uwadze, że żadne badanie nie ma 100% czułości i swoistości. Na wynik badania USG mają wpływ warunki badania (ułożenie dziecka w macicy , intensywność ruchów, tusza pacjentki, echogeniczność tkanek), jakość aparatu USG, doświadczenie badającego. W niektórych współistniejących schorzeniach wyniki badań biochemicznych mogą zafałszować obliczenie ryzyka wady genetycznej.

Badania inwazyjne w 1 przypadku na 200 mogą spowodować stratę ciąży lub wystąpienie poważnego powikłania (np. uszkodzenie kończyny płodu, odejście wód, krwawienie). Decyzja o wykonaniu badania inwazyjnego zawsze leży w gestii ciężarnej.

Badania prenatalne wykonywane w NZOZ MED-ART

NZOZ MED-ART zapewnia Paniom w ciąży bezpłatne badania prenatalne w ramach umowy z NFZ oraz w ramach programu finansowanego ze środków unijnych przez Europejski Fundusz Społeczny . Dzięki finansowaniu z obu tych źródeł możemy, zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników, zapewnić diagnostykę prenatalną wszystkim ciężarnym. Badania USG wykonujemy zgodnie ze standardami Fetal Medicine Foundation oraz sekcji USG Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników na najwyższej klasy aparacie USG GE Voluson E8 BT13. Badania biochemiczne wykonywane są na certyfikowanych przez Fetal Medicine Foundation zestawach firm Roche lub Brahms. Lekarze wykonujący badania posiadają certyfikaty Fetal Medicine Foundation i certyfikaty Sekcji USG PTGiP.

Badania w ramach programu NFZ wykonywane są na podstawie skierowania wystawionego przed lekarza prowadzącego.

Wykonujemy zarówno nieinwazyjne badania oparte o diagnostykę ultrasonograficzną i badania biochemiczne jak i badania inwazyjne (amiopunkcja genetyczna) z oznaczeniem kariotypu. W razie wystąpienia wady zapewniamy konsultację genetyka, psychologa, chirurga.

Kryteria włączenia do programu badań NFZ:

  • wiek matki powyżej 35 lat,
  • stwierdzenie w czasie ciąży nieprawidłowego wyniku badania USG i/lub badań biochemicznych wskazujących na zwiększone ryzyko aberracji chromosomowej lub wady płodu.
  • wystąpienie w poprzedniej ciąży aberracji chromosomowej płodu lub dziecka,
  • stwierdzenie znacznie większego ryzyka urodzenia dziecka dotkniętego chorobą uwarunkowaną monogenetycznie lub wieloczynnikową ,
  • stwierdzenie wystąpienia strukturalnych aberracji chromosomowych u ciężarnej lub u ojca dziecka.

plakat1.jpg

Bezpłatne badania prenatalne I i II trymestru ciąży.

NZOZ MED-ART realizuje 2 projekty:

  • „Zwiększenie dostępności do wysokiej jakości badań prenatalnych na obszarze powiatu rybnickiego, Rybnika i Żor" oraz
  • „Zwiększenie dostępności do wysokiej jakości badań prenatalnych na obszarze powiatu wodzisławskiego, raciborskiego i Jastrzębia-Zdrój”

Każda Pani będąca w ciąży , która nie spełnia kryteriów włączenia do programu finansowanego przez NFZ a mieszka na terenie w/w powiatów może zgłosić się na bezpłatne badanie prenatalne.

Zakres usług:
W ramach programu wykonujemy badania USG 1 i 2 trymestru , biochemiczny test podwójny i test potrójny.
W razie stwierdzenia wysokiego ryzyka wystąpienia wady pacjentki są obejmowane programem NFZ.
Badanie USG 3 trymestru oraz testy oparte o analizę wolnego DNA płodowego we krwi matki, podobnie jak w przypadku programu finansowanego przez NFZ , nie są objęte refundacją.

Uczestnikiem projektu może skorzystać kobieta która:

  • zamieszkuje jedno z miast /powiatów: p. rybnicki, Rybnik, Żory, Jastrzębie-Zdrój,p. wodzisławski, p. raciborski (woj. Śląskie),
  • nie spełnia kryteriów kwalifikacji do Programu Badań Prenatalnych, tj. kobiety w wieku do 35 lat wg wieku kalendarzowego,
  • wiek ciążowy nie przekroczył 20 tc.,
  • nie spełnia innych kryteriów wykluczających z programu (zgodnie z Zarządzeniem Prezesa NFZ Nr 84/2014/DSOZ z dnia 16 grudnia 2016 - wywiad przeprowadzony przy udziale lekarza/kadrze medycznej Med-Art przed wykonaniem badania/usługi), tj.:
    - wystąpienie w poprzedniej ciąży aberracji chromosomowej płodu lub dziecka;
    - stwierdzenie wystąpienia strukturalnych aberracji chromosomowych u ciężarnej lub u ojca dziecka;
    - stwierdzenie znacznie większego ryzyka urodzenia dziecka dotkniętego chorobą uwarunkowaną monogenowo lub wieloczynnikową;
    - stwierdzenie w czasie ciąży nieprawidłowego wyniku badania USG lub badań biochemicznych wskazujących na zwiększone ryzyko aberracji chromosomowej lub wady płodu.

Rekrutacja:
Rekrutacja do projektu prowadzona jest w trybie ciągłym do wyczerpania dostępnych miejsc, przy czym o zakwalifikowaniu przed osiągnięciem przez ciężarną 20 tygodnia ciąży decyduje data zgłoszenia co wiąże się z wolnym terminem badania. Zalecamy zgłaszanie się w 10-11 tygodniu ciąży, nie później niż w 19 tygodniu.

Uczestniczka zainteresowana udziałem w projekcie i skorzystaniem ze świadczeń powinna:

1. Zapoznać się z regulaminem projektu:


  • dla zainteresowanych zamieszkujących p. rybnicki, Rybnik, Żory: regulamin,
  • dla zainteresowanych zamieszkujących Jastrzębie-Zdrój, p. wodzisławski, p. raciborski: regulamin
2. Ustalić termin wizyty osobiście, telefonicznie (32 435 78 58) lub mailowo (biuro@med-art.pl)w godzinach pracy poradni.


3. Pobrać, wydrukować, wypełnić i podpisać formularz zgłoszeniowy do projektu. Data formularza powinna być zgodna z datą zakwalifikowania i uzyskania pierwszej usługi w ramach projektu. Formularz przekazuje się kadrze medycznej Med-Art przed pierwszą usługą wykonaną w ramach projektu.

  • dla zainteresowanych zamieszkujących p. rybnicki, Rybnik, Żory: formularz
  • dla zainteresowanych zamieszkujących Jastrzębie-Zdrój, p. wodzisławski, p. raciborski: formularz

Brak przekazania wypełnionego formularza uniemożliwia udział w projekcie i skorzystanie z usług.

4. W zakresie opieki perinatalnej preferowane są kobiety, które zostaną zakwalifikowane jako osoby zagrożone wykluczeniem społecznym, co każdorazowo musi zostać potwierdzone poprzez złożenie oświadczenia lub stosownego zaświadczenia. Stosowne oświadczenia oraz szczegółowe informacje dostępne są u kadry medycznej Med-Art.

Zgłoszenie informacji związanych z zagrożeniem wykluczeniem społecznym daje pierwszeństwo udziału. Kryteria zagrożenia wykluczeniem społecznym znajdują się w formularzu zgłoszeniowym (tj. status uczestnika projektu w chwili przystąpienia do projektu, punkty od a do k).

Biuro Projektu: siedziba Med-Art sp. z o.o., ul. Sądowa 5, 44-240 Żory.
Okres realizacji projektów to: 01.08.2018 r. do 31.12.2020 r.

Badania są współfinansowane przez Europejski Fundusz Społeczny w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020
Oś priorytetowa: IX. Włączenie społeczne dla działania: 9.2. Dostępne i efektywne usługi społeczne i zdrowotne , poddziałanie: 9.2.6. Rozwój usług zdrowotnych

europejski_fundusz_spoleczny_logotypy.png